山時聡真

Quills

ควิลส์

หยุดนิ้วก่อนเลย เรื่องนี้แซ่บแบบปัญญาชนสายดาร์ก นักเขียนคนหนึ่งโดนขังในโรงพยาบาลบ้า แต่ปากแซ่บกว่ามีด แถมยังเขียนไม่หยุดจนทั้งประเทศปวดหัว! ฝรั่งเศสยุคนโปเลียน ชื่อของ มาร์กีส์ เดอ ซาด กลายเป็นคำต้องห้ามที่ไม่มีใครกล้าพูดดังๆ เขาคือนักเขียนเจ้าของงานอื้อฉาวที่ท้าทายศีลธรรม ศาสนา และอำนาจรัฐแบบไม่ไว้หน้าใคร จนสุดท้ายรัฐตัดสินใจส่งเขามาขังลืมไว้ที่โรงพยาบาลจิตเวชชารองตง สถานที่ที่ควรจะดัดสันดานคนบ้าให้กลับมาเป็นคนดี แต่สำหรับซาดที่นี่กลับกลายเป็นเวทีใหม่ เขายังไว้หนวดยาว ท่าทางกวนประสาท พูดจาคมกริบเหมือนมีดโกน และมองโลกด้วยสายตาของคนที่เชื่อว่ามนุษย์ทุกคนมีความปรารถนาซ่อนอยู่ภายใต้หน้ากากผู้ดี ทุกเช้าเขาตื่นมาพร้อมเรื่องเล่าใหม่ๆ ที่พร้อมจะจุดไฟในหัวคนฟัง ผู้คุมห้ามเขาเขียน แต่ยิ่งห้ามเหมือนยิ่งยุ เพราะสำหรับซาด การเขียนคือลมหายใจ คืออิสรภาพอย่างเดียวที่ไม่มีกำแพงไหนขังได้ และคือการประกาศว่าจินตนาการของมนุษย์ห้ามถูกใส่กุญแจเด็ดขาด ชีวิตในชารองตงไม่ได้มีแค่ซาดคนเดียว ยังมี บาทหลวงดูลมิเยร์ ผู้อำนวยการหนุ่มใจดีที่เชื่อในความเมตตามากกว่าการลงโทษ เขาพยายามดูแลคนไข้ด้วยความเข้าใจ เปิดโรงละครให้คนไข้ได้แสดงออก และแอบหวังว่าซาดจะสงบลงได้ถ้าได้รับการปฏิบัติอย่างมนุษย์ ตรงข้ามกับเขาคือสาวซักผ้าอย่าง มาเดอแลง เลอแคลร์ สาวสวยช่างฝันที่กลายเป็นทั้งผู้ฟัง ผู้ช่วย และแรงบันดาลใจคนสำคัญของซาด เธอชอบแอบมาฟังเรื่องเล่าของเขา ชอบถาม ชอบเถียง และชอบแลกความคิดเห็นอย่างตรงไปตรงมาแบบผู้ใหญ่ที่รู้ว่าตัวเองต้องการอะไร ความสัมพันธ์ของทั้งคู่ไม่ใช่รักหวานแหวว แต่เป็นมิตรภาพยั่วล้อที่เต็มไปด้วยไหวพริบ คำพูดสองแง่สองง่าม และความไว้ใจที่ค่อยๆ ลึกซึ้งขึ้นทุกวัน อีกด้านหนึ่งคือ ด็อกเตอร์โรเย-โคลลาร์ แพทย์สายโหดจากปารีสที่ถูกส่งมากำราบซาดโดยเฉพาะ เขาเชื่อว่าความวิปริตต้องรักษาด้วยความเจ็บปวดและการควบคุมอย่างเบ็ดเสร็จ มาพร้อมกับภรรยาสาวอย่าง ซีโมน ที่ถูกเลี้ยงมาแบบเก็บกด เคร่งศีลธรรม แต่ลึกๆ กลับกระหายอิสรภาพและความรู้สึกมีชีวิตชีวาเหมือนไม่เคยได้ใช้ชีวิตของตัวเองมาก่อน เมื่อคนสี่ห้าคนที่มีทัศนคติต่อความปรารถนา ศีลธรรม และอำนาจต่างกันสุดขั้วมาอยู่ใต้หลังคาเดียวกัน ชารองตงเลยกลายเป็นสนามรบทางความคิดที่เดือดยิ่งกว่าสงครามจริง เรื่องมันพีคตรงที่ ยิ่งโดนห้าม ซาดยิ่งครีเอทีฟ จากปากกาก็เหลือแค่ขนไก่ จากขนไก่ก็เหลือแค่ไวน์ราดผ้าปู จากผ้าปูก็เหลือแค่เสียงเล่าเรื่องผ่านรูผนัง เขาใช้ทุกอย่างรอบตัวเป็นกระดาษ ใช้นักโทษคนอื่นเป็นนักแสดง ใช้ซักรีดเป็นสำนักพิมพ์ใต้ดิน และใช้มาเดอแลงเป็นสะพานส่งต้นฉบับออกไปสู่โลกภายนอก งานเขียนของเขายั่วอารมณ์ ตลกร้าย และจิกกัดสังคมชนชั้นสูงแบบแสบถึงทรวง ทำให้คนลอบอ่านกันสนั่นเมือง แต่ก็ทำให้ทางการมองว่าเขาเป็นภัยต่อความมั่นคงทางศีลธรรม ด็อกเตอร์โรเย-โคลลาร์เลยยกระดับมาตรการคุมเข้มขึ้นเรื่อยๆ ตั้งแต่ยึดกระดาษ ยึดปากกา สั่งขังเดี่ยว ไปจนถึงใช้วิธีบำบัดสุดโหดเพื่อจะลบนักเขียนออกจากตัวนักโทษให้ได้ ส่วนบาทหลวงดูลมิเยร์ก็ติดอยู่ตรงกลางระหว่างความเมตตาในฐานะนักบวชกับหน้าที่ในฐานะผู้คุม เขารักคนไข้ อยากปกป้องมาเดอแลง อยากรักษาศรัทธาของตัวเอง แต่ก็เริ่มหวั่นไหวเมื่อได้อ่านงานของซาดแล้วพบว่ามันไม่ได้มีแค่เรื่องยั่วยวน แต่มันตั้งคำถามแรงๆ ว่ามนุษย์เรากำลังกดทับความจริงของตัวเองอยู่หรือเปล่า ขณะที่ซีโมนเองก็เริ่มแอบอ่านงานต้องห้ามพวกนั้นด้วยความอยากรู้อยากเห็นของหญิงสาวที่ไม่เคยได้เลือกชีวิตเอง จนเกิดเป็นแรงสั่นสะเทือนในชีวิตคู่ของเธอกับสามีหมอโหด ทุกตัวละครเลยต้องเลือกว่าจะยืนข้างเสรีภาพในการพูดและเขียน หรือจะยอมก้มหัวให้กรอบศีลธรรมที่สังคมขีดไว้ นี่คือหนังดราม่าพีเรียดที่แซ่บทั้งสมองและหัวใจ ไม่ใช่แค่เรื่องของนักเขียนหื่น แต่คือเรื่องของอำนาจที่กลัวจินตนาการจนต้องขังมันไว้ในคุกบ้า หนังพาเราไปสำรวจว่าความปรารถนาในแบบผู้ใหญ่ เมื่อถูกเล่าอย่างมีชั้นเชิง มันกลายเป็นกระจกสะท้อนความ mun hypocrisy ของสังคมได้ยังไง ทำไมคนดีที่ท่องศีลธรรมทุกวันกลับน่ากลัวกว่าคนบ้าที่พูดตรงๆ และทำไมเรื่องเล่าเพียงเรื่องเดียวถึงสั่นคลอนทั้งโรงพยาบาลได้ การแสดงคือที่สุดของที่สุด ทั้งความกวน ความเจ้าเล่ห์ ความเปราะบาง และความบ้าคลั่งที่ดูมีเสน่ห์จนเกลียดไม่ลง งานภาพสวยขลังแบบยุโรปเก่า เสื้อผ้าหน้าผมจัดเต็ม ดนตรีบีบอารมณ์กำลังดี บทพูดคมกริบชนิดที่ฟังแล้วต้องหยุดคิด ใครชอบหนังที่ตัวละครฟาดกันด้วยวาทะ ไม่ใช่หมัด ชอบความสัมพันธ์ผู้ใหญ่ที่ยั่วล้อด้วยสมองมากกว่าฉากวาบหวิว ชอบดราม่าหนักๆ ที่ตั้งคำถามเรื่องเซ็นเซอร์ ศิลปะ และเสรีภาพแบบจุกๆ เรื่องนี้คือของต้องดู แล้วมาลุ้นกันว่าสุดท้ายแล้ว ปลายปากกาจะแหลมคมกว่ากรงเหล็กจริงไหม หรือไฟแห่งการห้ามจะเผาทุกอย่างจนไม่เหลือแม้แต่เรื่องเล่าให้จดจำ