Joseph Greenwood

Deepwater Horizon

ฝ่าวิบัติเพลิงนรก

ไมค์ วิลเลียมส์ หัวหน้าช่างไฟฟ้าประจำแท่นขุดเจาะกำลังจะเสียทั้งทีมงานและทางกลับบ้านไปหาครอบครัวใน ฝ่าวิบัติเพลิงนรก หรือ Deepwater Horizon หนัง 2016 เรื่องนี้มีคำตอบว่าทำไมต้องกดดูคืนนี้ เพราะมันไม่ได้มาแบบหนังภัยพิบัติที่ระเบิดตูมตามตั้งแต่ห้านาทีแรก แต่มันพาเราขึ้นไปใช้ชีวิตบนแท่นเหล็กกลางอ่าวเม็กซิโกที่ทั้งสูง ทั้งแคบ ทั้งเสียงดังตลอดเวลา ให้เห็นหน้าคนงานทีละคนว่าใครเป็นใคร ใครกำลังจะครบกะ ใครคิดถึงลูกที่บ้าน ใครอึดอัดกับแรงกดดันเรื่องต้นทุนและกำหนดเวลาเจาะที่ไล่หลังมาติดๆ บรรยากาศแบบนี้แหละที่ทำให้ขนลุก เพราะทุกอย่างดูปกติมาก ทั้งเสียงเครื่องจักร ทั้งการตรวจเช็กความดัน ทั้งบทสนทนาติดตลกของเพื่อนร่วมงาน แต่ข้างใต้ความปกตินั้นมีลางบอกเหตุซ่อนอยู่เต็มไปหมด ทั้งค่าความดันที่แกว่งผิดปกติ ทั้งการทดสอบซีเมนต์ที่ไม่นิ่ง ทั้งคำสั่งเร่งงานจากบนฝั่ง คนดูอย่างเรารู้สึกเหมือนนั่งอยู่ตรงนั้นด้วย ได้กลิ่นน้ำมัน ได้ยินเสียงเหล็ก ได้เห็นทะเลเวิ้งว้างรอบตัวที่ไม่มีทางหนีไปไหน ถ้าชอบหนังสร้างจากเรื่องจริงที่บีบหัวใจแบบเรียลๆ ไม่ใช่ฮีโร่เหนือมนุษย์ เรื่องนี้คือของจริงที่ดูแบบ พากย์ไทย ก็ยิ่งอิน เพราะบทพูดของคนงานมันดิบ มันจริง มันเหมือนฟังเพื่อนเล่าเหตุการณ์ตรงหน้า พอขึ้นแท่นได้ไม่นาน เดิมพันก็เริ่มไต่ระดับขึ้นทีละชั้นแบบใจหายวาบ จากแค่ความกังวลเรื่องงานล่าช้า กลายเป็นความขัดแย้งหน้างานระหว่างฝ่ายปฏิบัติการแท่นกับฝ่ายบริษัทที่ต้องการเดินหน้าเจาะต่อให้เร็วที่สุด ทีมของไมค์กับหัวหน้าอย่าง จิมมี่ ฮาร์เรลล์ ต้องคอยทักท้วงผลทดสอบที่ดูไม่ชอบมาพากล แต่เสียงของคนหน้างานกลับเบากว่าเสียงของตารางเวลาและความคุ้มค่า จุดนี้แหละที่หนังทำได้โคตรเก่ง คือมันไม่เล่าแบบยัดเยียดว่าใครดีใครเลว แต่มันให้เราเห็นระบบที่ซับซ้อนจนเปราะบาง ท่อเดียว วาล์วเดียว การตัดสินใจเดียว พลาดนิดเดียวคือหายนะทั้งแท่น แล้วคืนนั้นก็มาถึง คืนที่โคลนและก๊าซพุ่งย้อนขึ้นมาจากหลุมเจาะแบบไม่มีสัญญาณเตือนล่วงหน้าให้ตั้งตัว เสียงระเบิดครั้งแรกฉีกความเงียบกลางทะเลเป็นสองท่อน ไฟลุกพรึ่บขึ้นกลางดาดฟ้า แรงอัดเหวี่ยงทั้งคนทั้งเหล็กกระเด็น ควันดำพวยพุ่งบังท้องฟ้าจนมองไม่เห็นอะไรเกินสามเมตร ทางเดินแคบๆ ที่เคยเดินชิลๆ กลายเป็นเขาวงกตแห่งความร้อน เศษเหล็กปลิวว่อน พื้นสั่น โครงสร้างเหล็กยักษ์ที่เคยมั่นคงกลายเป็นกับดักที่พร้อมถล่มทุกวินาที สิ่งที่ต้องทำตอนนี้ไม่ใช่ซ่อมเครื่อง ไม่ใช่ดับไฟให้หมด แต่คือจะพาเพื่อนร่วมกะกว่าร้อยชีวิตฝ่าควัน ฝ่าไฟ ฝ่าเสียงกรีดร้องออกไปยังจุดรวมพลและเรือชูชีพได้ยังไง ท่ามกลางน้ำมันที่รั่วไหลลงทะเลและความโกลาหลที่ไม่มีใครคุมอยู่ ความโหดของ Deepwater Horizon คือมันไม่ให้เราดูหายนะจากมุมกว้างอย่างเดียว แต่มันลากเราลงไปวิ่งพร้อมตัวละครแบบหายใจรดต้นคอ กล้องเกาะหลังไมค์ที่ต้องตัดสินใจในเสี้ยววินาทีว่าจะวิ่งไปข้างหน้าหรือย้อนกลับไปช่วยเพื่อนที่ติดอยู่ใต้ซาก จะกระโดดข้ามช่องไฟที่ลุกท่วมหรือหาทางอ้อมที่อาจพังลงมาก่อน ภาพกว้างของแท่นทั้งแท่นที่กลายเป็นทะเลเพลิงสลับกับภาพใกล้ของใบหน้าที่เปื้อนน้ำมัน เต็มไปด้วยความกลัว ความสับสน และความไม่ยอมทิ้งกัน เสียงระเบิดซ้อน เสียงเหล็กบิด เสียงตะโกนเรียกชื่อกันท่ามกลางควัน มันสมจริงจนรู้สึกถึงความร้อนแผดเผาผิว ทั้งงานภาพและงานเสียงออกแบบมาเพื่อดึงเรากลางวง ไม่ใช่คนดูวงนอก ขณะเดียวกันหนังก็ไม่ลืมหัวใจของความเป็นหนังชีวิต มันเล่าความผูกพันของคนงานที่จากบ้านมากินนอนกลางทะเลด้วยกันจนเหมือนครอบครัวที่สอง เล่าความรู้สึกผิดของคนที่รอด เล่าความคิดถึงบ้านของคนที่ไม่รู้ว่าจะได้กลับไหม ทุกชีวิตบนแท่นมีเบื้องหลัง มีคนรอ มีความฝัน ไม่ใช่แค่ตัวเลขผู้สูญเสียในข่าวหน้าหนังสือพิมพ์ เปลวไฟบนจอเลยไม่ใช่แค่เอฟเฟกต์เท่ๆ แต่มันคือสัญลักษณ์ของความเปราะบางของมนุษย์เมื่อต้องยืนอยู่ระหว่างพลังธรรมชาติกับเทคโนโลยีที่หลุดการควบคุม และคือจุดเริ่มต้นของเหตุการณ์น้ำมันรั่วไหลนอกชายฝั่งครั้งใหญ่ที่สุดครั้งหนึ่งในประวัติศาสตร์ที่ส่งผลต่อทั้งผู้คนและสิ่งแวดล้อมยาวนานหลายปี แล้วถ้าคุณเป็นคนที่ยืนอยู่บนสะพานเหล็กที่ไฟล้อมทั้งสองฝั่ง ข้างล่างคือทะเลมืดที่เต็มไปด้วยคราบน้ำมัน ข้างหน้าคือเพื่อนที่ร้องขอความช่วยเหลือ คุณจะเลือกเอาตัวรอดหรือย้อนกลับไปทั้งที่รู้ว่าอาจไม่ได้กลับออกมาอีกเลย และใครกันแน่ที่ต้องรับผิดชอบต่อสัญญาณเตือนทั้งหมดที่ถูกมองข้ามก่อนระเบิดครั้งนั้น หนังพาเรามาถึงปากเหวตรงนี้แล้วทิ้งเราไว้กลางควันกับคำถามที่หนักกว่าไฟทั้งแท่น ว่าคนธรรมดาที่ไม่มีพลังวิเศษ ไม่มีอาวุธ ไม่มีทางหนี จะงัดความกล้าจากไหนมาฝ่านรกทั้งเป็นกลับไปหาคนที่รออยู่ที่บ้านให้ได้ คืนนี้ลองขึ้นไปบนแท่น Deepwater Horizon ด้วยตัวเอง แล้วจะรู้ว่าบางครั้งสิ่งที่น่ากลัวที่สุดไม่ใช่เปลวเพลิงที่มองเห็น แต่คือความเงียบไม่กี่วินาทีก่อนที่ทุกอย่างจะระเบิดออกมา