鮎川真理

Good Kill

โดรนพิฆาต ล่าพลิกโลก

นักบินรบที่เคยครองฟ้ากำลังจะเสียจิตวิญญาณของตัวเองไปทีละคลิกใน โดรนพิฆาต ล่าพลิกโลก หรือ Good Kill หนัง ปี 2015 เรื่องนี้ไม่ได้ถามว่าเขาจะฆ่าได้ไหม แต่ถามว่าเขาจะยังกลับไปเป็นพ่อและสามีคนเดิมได้ไหมหลังเลิกงานฆ่าคน ทอม อีแกน คืออดีตเสืออากาศ F-16 ตัวจริง เสพติดแรง G เสพติดกลิ่นน้ำมัน เสพติดการตัดสินใจเป็นตายบนท้องฟ้า แต่วันนี้กองทัพจับเขามานั่งเก้าอี้ในตู้คอนเทนเนอร์แอร์เย็นเจี๊ยบกลางทะเลทรายลาสเวกัส งานของเขาคือจ้องจอ 12 ชั่วโมง บังคับโดรนลอยเหนืออัฟกานิสถานครึ่งโลก ติดตามเป้าหมายผ่านภาพอินฟราเรดพร่ามัว แล้วกดปุ่มปล่อยมิสไซล์ เช้าฆ่า เย็นขับรถกลับบ้านกินข้าวกับเมียกับลูก ทำไมต้องกดดูคืนนี้ คำตอบสั้นมาก เพราะนี่คือสงครามที่ไม่มีเสียงปืน แต่เสียงในหัวดังกว่าเสียงระเบิดเป็นร้อยเท่า คุณจะได้นั่งข้างเขาในห้องควบคุมที่สว่างด้วยแสงจอ เห็นชีวิตของคนแปลกหน้าผ่านเลนส์เป็นชั่วโมง เห็นเขาเดิน เห็นเขาขี่มอเตอร์ไซค์ เห็นเด็กวิ่งผ่านเฟรม แล้ววินาทีต่อมาต้องตัดสินใจว่าจะลบภาพนั้นทิ้งไหม ความระทึกของเรื่องนี้ไม่ได้มาจากการไล่ล่า แต่มาจากการนับถอยหลังเงียบ ๆ สิบ เก้า แปด แล้วจอขาววาบ ควันลอย แล้วทุกคนในห้องพูดเหมือนไม่มีอะไรเกิดขึ้นว่า โดนเป้าหมาย สำหรับคนดูบนมือถือตอนดึกที่ชอบหนังแอ็กชัน หนังระทึกขวัญสายกดดัน นี่คือของแปลกที่ดูจบในหนึ่งนาทีแล้วหยุดไม่ได้ เพราะมันทั้งนิ่ง ทั้งอึดอัด ทั้งจริง ใครอยากลองแบบ พากย์ไทย ก็ยิ่งดูไหล เพราะบทสนทนาวิทยุสั้น ๆ เย็นชา ๆ ฟังแล้วขนลุกกว่าตะโกนด่ากันอีก ชีวิตสองขั้วของทอมคือกับดักที่ค่อย ๆ รัดคอ เช้าใส่ชุดนักบิน นั่งหน้าจอพร้อมนักบินผู้ช่วยสาวไฟแรงที่ยังเชื่อในระบบ เย็นถอดชุด กลายเป็นพ่อที่ต้องไปรับลูก กลายเป็นผัวที่เมียเริ่มมองว่าเขาไม่อยู่ตรงนี้แล้วแม้ตัวนั่งอยู่บนโซฟา เขาดื่มหนักขึ้น นอนน้อยลง หงุดหงิดง่ายขึ้น ไม่ใช่เพราะกลัวตาย แต่เพราะไม่ต้องเสี่ยงตายเลยสักนิด เขาปลอดภัยเกินไปจนรู้สึกผิด เขาฆ่าคนโดยที่มือไม่เปื้อนเลือด รองเท้าไม่เปื้อนทราย แล้วกลับไปนอนห้องแอร์ ความปลอดภัยนี่แหละที่หลอนที่สุด แล้วเดิมพันก็พุ่งพรวดเมื่อคำสั่งเปลี่ยนไป จากเดิมล่าเป้าหมายก่อการร้ายชัดเจนตามกฎปะทะ กลายเป็นงานตรงจากซีไอเอที่คลุมเครือกว่าเดิม เร็วกว่าเดิม ถามน้อยกว่าเดิม บางครั้งแค่เห็นพฤติกรรมน่าสงสัย บางครั้งแค่เห็นโทรศัพท์เครื่องเดียวอยู่ในขบวน ก็สั่งยิงได้แล้ว ทอมเริ่มเห็นภาพเดิมซ้ำ ๆ ผู้ชายที่เฝ้าดูมาทั้งวัน ผู้หญิงที่เดินเข้าออกบ้าน เงาเล็ก ๆ ที่อาจเป็นเด็กวิ่งเล่นรอบจุดตก เขาต้องท่องในใจว่านี่คือหน้าที่ นี่คือคำสั่ง นี่คือสงครามยุคใหม่ที่สะอาดและแม่นยำ แต่หัวใจมันไม่เชื่อตามคู่มือ เขากับลูกทีมเริ่มเถียงกันกลางห้องควบคุม เอาไง จะยิงไหม จะรอไหม ใครรับผิดชอบถ้าพลาด เสียงวิทยุที่เคยนิ่งเริ่มมีอารมณ์ ความเงียบหลังมิสไซล์ลงเริ่มยาวนานขึ้นทุกครั้ง ความตึงเครียดลามจากจอไปถึงโต๊ะอาหารที่บ้าน เมียถามว่าเธอเป็นอะไร เขาตอบไม่ได้ว่าจะเล่ายังไงว่าวันนี้เขาดูคนตายจากมุมสูงเหมือนดูมดแล้วขับรถกลับบ้าน หนังไล่จังหวะแบบนี้แหละ ค่อย ๆ บีบ ค่อย ๆ เพิ่มรอบ ไม่ตูมตาม แต่กดหน้าอกคนดูไม่ปล่อย ภาพหมู่บ้านยามค่ำผ่านกล้องความร้อน ขบวนรถกระบะฝุ่นตลบ เสียงนักบินรายงานพิกัดเย็นชา สลับกับภาพลาสเวกัสที่แดดจ้า คาสิโน บ้านจัดสรร สนามเด็กเล่น สองโลกที่ห่างกันครึ่งโลกแต่เกิดพร้อมกันในหัวคนคนเดียว ยิ่งนานวัน เส้นแบ่งนักรบกับมนุษย์เงินเดือนยิ่งเบลอจนแทบไม่เหลือ เขาต้องนั่งดูเหยื่อก่อนตายเป็นชั่วโมงจนผูกพันอย่างประหลาด รู้ว่าเป้าหมายชอบนั่งตรงไหน ชอบเดินกับใคร แล้วต้องเป็นคนกดจบชีวิตเขาเอง มันไม่ใช่การยิงกันซึ่งหน้าที่ยังมีโอกาสโกรธ กลัว สู้ แต่นี่คือการฆ่าแบบออฟฟิศ มีกาแฟ มีกะงาน มีเช็กลิสต์ มีคำว่า งานดี ทุกคน หลังยิงโดน แล้วมันจะให้เขารู้สึกยังไงไหว ความขัดแย้งทางศีลธรรมก่อตัวเหมือนสนิม ไม่ได้พังโครมเดียว แต่กินเหล็กกล้าทีละนิด เขายังเชื่อไหมว่าสิ่งที่ทำช่วยชีวิตคนบริสุทธิ์ หรือแค่สร้างความแค้นวงใหม่ เขาจะเชื่อผู้บังคับบัญชา หรือเชื่อภาพตรงหน้าที่เห็นว่ามีคนไม่เกี่ยวข้องอยู่ในรัศมีระเบิด เขาจะปกป้องลูกทีมที่เริ่มตั้งคำถามเหมือนกันยังไง เขาจะอุ้มครอบครัวที่กำลังแตกร้าวไว้ยังไงเมื่อตัวเขาเองยังอุ้มใจตัวเองไม่ไหว หนังชีวิตในคราบหนังสงครามเรื่องนี้เลยไม่ขายฉากบู๊ แต่ขายบาดแผลที่มองไม่เห็น ขายคำถามที่ไม่มีคู่มือตอบ ว่าเทคโนโลยีที่ทำให้สงครามดูสะอาด ปลอดภัย ไร้ความเสี่ยงสำหรับฝ่ายเรา กำลังทำให้การตัดสินใจเรื่องเป็นตายง่ายเกินไปหรือเปล่า และต้นทุนจริง ๆ ของการกดปุ่มครั้งเดียว ใครเป็นคนจ่าย คนกด คนสั่ง หรือคนที่อยู่ใต้จอนั้น แล้วคืนนี้คุณจะนั่งดูผู้ชายคนหนึ่งค่อย ๆ ถูกสงครามเงียบกลืนกินไปถึงตรงไหน เขาจะยังกดปุ่มต่อไปไหวไหมเมื่อทุกครั้งที่จอขาววาบ ภาพนั้นตามกลับมาถึงโต๊ะอาหารที่บ้าน เขาจะเลือกเชื่อคำสั่ง เชื่อระบบ หรือเชื่อเสียงค้านเบา ๆ ในหัวตัวเองที่ดังขึ้นทุกวัน และถ้าวันหนึ่งเขาต้องเลือกระหว่างความเป็นทหารที่ดีกับความเป็นมนุษย์ที่ยังเหลืออยู่ เขาจะเอาอะไรไว้ แล้วคุณล่ะ ถ้าต้องแลกความปลอดภัยของคนทั้งประเทศกับการมองเห็นชีวิตหนึ่งดับไปต่อหน้าต่อตาผ่านหน้าจอทุกวัน คุณจะยังกดปุ่มนั้นลงไหม